Ocena pracy nauczyciela 2025 – nowa skala punktowa i zasady odwołania

Dwudziestego ósmego listopada 2025 roku w życie weszło Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 29 października 2025 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie oceny pracy nauczycieli (Dz.U. z 2025 r. poz. 1550). Wprowadzenie nowych zasad oceny pracy nauczyciela ma zapewnić większą transparentność i sprawiedliwość oraz jednolitość ocen. Nowe regulacje to również próba wzmocnienia roli jaką pełnić ma ocena w rozwoju zawodowym nauczyciela, która z kolei ma przełożyć się na podniesienie jakości polskiej edukacji. Ocena pracy nauczyciela jest zatem procesem, który służyć ma monitorowaniu stopnia realizacji przez nauczycieli obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa oświatowego i sama Karta Nauczyciela. Swym zakresem obejmuje ona w szczególności zadania dydaktyczne, opiekuńczo-wychowawcze jak również obowiązki wynikające z zapisów statutowych szkoły. W tym miejscu warto przypomnieć, że ocena pracy nauczyciela wynika wprost z przepisów prawa. Podstawą jej dokonania są zapisy artykułu 6a Karty Nauczyciela, Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 25 sierpnia 2022 roku w sprawie oceny pracy nauczycieli jak również wspomniane już Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 29 października 2025 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie oceny pracy nauczycieli (Dz.U. z 2025 r. poz. 1550). Treść ustawy wraz z rozporządzeniami wskazuje, iż ocena wg nowych zasad uwzględnia takie aspekty jak poprawność merytoryczna i metodyczna prowadzonych zajęć, dbałość o bezpieczeństwo uczniów, współpraca z rodzicami i prawnymi opiekunami uczniów oraz aktywność ocenianego nauczyciela w zakresie doskonalenia zawodowego. Na ocenę pracy która ma charakter opisowy i kończy się jednym z czterech stwierdzeń uogólniających (ocena wyróżniająca, bardzo dobra, dobra i negatywna) nie mogą mieć wpływu jego przekonania religijne, poglądy polityczne jak również odmowa wykonania przez niego polecenia służbowego, które było by sprzeczne z dobrem ucznia lub dobrem publicznym. W naszym artykule powiliśmy kilka pytań, które jak wynika z naszego doświadczenia stawia sobie niejedne dyrektor, który ma dokonać oceny pracy nauczyciela zgodnie z nowymi przepisami. Zainteresowanych dyrektorów szkół zachęcamy do zapoznania się z nimi i przygotowanymi przez nas odpowiedziami. Zachęcamy również do zapoznania się z ofertą szkoleniową ośrodka Vitus Mens. Jeśli potrzebujecie Państwo innego, specjalistycznego szkolenia dla nauczycieli zachęcamy do kontaktu, chętnie sprawdzimy czy dany zakres jest w obszarze naszych kompetencji. Bez wątpliwości jesteśmy w stanie przeszkolić radę pedagogiczną w zakresie oceny pracy nauczyciela. Przechodząc do meritum, czas na pytania i odpowiedzi.

Kto wszczyna postępowanie, które kończy się oceną pracy nauczyciela?

Proces oceny nauczyciela, który co do zasady dokonywany jest nie wcześniej niż po upływie roku od poprzedniej oceny może być zainicjowany przez samego nauczyciela, dyrektora szkoły, kuratora oświaty, organ prowadzący szkołę, radę szkoły lub szkolną radę rodziców.

Jakie są najważniejsze zmiany obejmujące proces oceny pracy nauczyciela?

Najistotniejsze z punktu widzenia dyrektora jak i ocenianego nauczyciela zmiany dotyczą czterech obszarów. Pierwszy z nich to kryteria oceny. Aktualnie z rozbudowanej listy kryteriów obowiązkowych i dodatkowych zrezygnowano na rzecz 12 kryteriów szczegółowych, które odnoszą się w całości i bezpośrednio do obowiązków nauczyciela wynikających z ustawy – Prawo Oświatowe ora Karty Nauczyciela. W rezultacie są one teraz bardziej spójniejsze z aktualnie obowiązującym prawem i w sposób pełniejszy odzwierciedlają rzeczywiście realizowane przez nauczyciela zadania. Drugi obszar istotnych zmian widoczny jest skali punktów przyznawanych w tracie oceny przez dyrektora szkoły. Aktualnie każde ze wspomnianych 12 kryteriów może zostać ocenione na 0, 1, 2, lub trzy punkty. Co ważne nie ma możliwości przyznawania wartości punktowych z tzw. Ułamkiem. Uproszczona skala ma zapewnić przede wszystkim jednoznaczność i przejrzystość Zwiększenie udziału nauczyciela w procesie dokonywania oceny to trzeci obszar istotnych zmian. Dotychczas nauczyciel mógł jedynie zapoznać się z projektem oceny. Aktualne przepisy narzucają na dyrektorów obowiązek zapoznania ocenianego nauczyciela nie tylko z projektem oceny ale również z opiniami wydanymi przez uprawnione podmioty. Wśród nich mamy radę rodziców o ile działa na terenie szkoły, mentora w przypadku nauczyciela jeżeli jest w okresie przygotowania zawodowego , samorządu uczniowskiego, doradcy metodycznego lub innego nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego. W kolegiach pracowników służb społecznych z opinią naukowo-dydaktyczną. Nauczyciel w nieprzekraczalnym terminie 5 dni roboczych ma prawo odnieść się do przedstawionych opinii zarówno ustnie jak i w formie pisemnej. Ostatni obszar istotnych zmian stanowi nowa procedura odwoławcza. Dotychczas nie istniał obowiązek przedstawiania pisemnego odniesienia się dyrektora na zarzuty zawarte w odwołaniu. Po zmianach w przypadku złożenia odwołania od oceny pracy nauczyciela dyrektor szkoły ma obowiązek przekazać pracownikowi swoje pisemne stanowisko wobec zarzutów podniesionych w odwołaniu. Zmiana ta poprawia przejrzystość i rzetelność procedury.

Według jakich przepisów ocenić pracę nauczyciela mianowanego, dyplomowanego i nauczyciela odbywającego przygotowanie do zawodu nauczyciela?

Zmiany prawne w zakresie dokonywania oceny pracy nauczyciela przewidują wprowadzenie przepisów przejściowych systematyzujących sposób dokonywania oceny w zależności od poziomu awansu zawodowego nauczyciela jak również terminu wszczęcia procesu dokonywania oceny. Zgodnie z art. 7 ustawy zmieniającej Ustawę Karta Nauczyciela z dnia 25 sierpnia 2025 roku (Dz.U. z 2025 r. poz. 1160.) do postępowań w sprawie dokonywania oceny pracy nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 września 2025 roku stosuje się przepisy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2025 roku. Z kolei w przypadku dokonywania oceny pracy nauczyciela, który rozpoczął odbywanie przygotowania do zawodu nauczyciela przed dniem 1 września 2025 roku zgodnie z art. 8 ustawy zmieniającej Ustawę Karta Nauczyciela z dnia 25 sierpnia 2025 roku (Dz.U. z 2025 r. poz. 1160.) stosuje się przepisy art. 6a ust. 1da i 1db karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2025 roku z zastrzeżeniem, iż w ostatnim przypadku oceny pracy dokonuje się w terminie nie dłuższym niż 30 dni roboczych. Ocenie pracy nauczycieli odbywających przygotowanie do zawodu nauczyciela poświęcimy w krótce na naszym blogu odrębny artykuł, do którego przeczytania zapraszamy już teraz. Pisząc o ocenie pracy nauczycieli w kontekście ubiegania się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego zwracamy uwagę na fakt, iż ocena taka jest dokonywana wyłącznie na wniosek tego nauczyciela. Ocena takiego nauczyciela mianowanego dokonywana jest za okres ostatnich trzech lat jego pracy, do którego nie wliczamy okresów usprawiedliwionej nieobecności w pracy, które trwały dłużej niż 3 miesiące. Należy tu jednak pamiętać, że w przypadku nauczyciela, który m. in. w tym okresie przed podjęciem pracy w szkole był nauczycielem zatrudnionym w Kuratorium Oświaty Centralnej i Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej (wymagane na tym stanowisku były kwalifikacje pedagogiczne) oceny dokonuje się za okres pracy w szkole, który nie może być krótszy niż 9 miesięcy. Podobnym przypadkiem jest ten, który należy rozpatrywać odrębnie jest nauczyciel, który zajmował stanowisko dyrektora szkoły, pełnił jego obowiązki przez okres co najmniej 6 miesięcy a w dniu dokonania oceny nie zajmuje już tego stanowiska oceny pracy takiego nauczyciela należy za okres 9 miesięcy na stanowisku nauczyciela.

Kiedy bezwzględnie dyrektor szkoły musi dokonać oceny pracy nauczyciela mianowanego?

Przepisy szeroko rozumianego prawa oświatowego precyzują konieczność dokonania przez dyrektora szkoły oceny pracy nauczyciela mianowanego w nieprzekraczalnym terminie 30 dni roboczych w dwóch przypadkach. Po pierwsze od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy ewentualnie przeniesienia do innej szkoły. Po drugie od dnia zakończenia przez nauczyciela świadczenia pracy w danej placówce. Sytuacja zakończenia świadczenia pracy przez nauczyciela to udzielenie mi urlopu bezpłatnego lub zwolnienia go z takiego obowiązku na skutek świadczenia przez niego pracy w związku z zapisami ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych. Ważne jest by w pierwszym wskazanym przypadku dyrektor szkoły dokonał oceny pracy nauczyciela za okres jego dotychczasowej pracy w danej szkole od momentu uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego. Dyrektor może tu spotkać się z sytuacją w której nauczyciel zmieniał o okresie 3 ostatnich lat miejsce zatrudnienia. W takiej sytuacji bezwzględnie zobligowany jest to uwzględnienia ocen pracy z poprzednich placówek.

Jakich opinii potrzebuje dyrektor przygotowując ocenę pracy nauczyciela?

Dyrektor przystępujący do dokonania oceny pracy nauczyciela bierze pod uwagę opinię przygotowaną przez radę rodziców. Należy tu jednak zaznaczyć, że rada rodziców nie ma obowiązku jej przygotowania, a jej brak nie wstrzymuje procedury oceny pracy. Może również wystąpić z wnioskiem o taką opinię do szkolnego samorządu uczniowskiego. W przypadku zawnioskowania przez nauczyciela uwzględnia treść opinii przygotowanej przez doradcę metodycznego a w przypadku braku doradcy innego nauczyciela dyplomowanego lub mianowanego. W przypadku braku wniosku ze strony nauczyciela dyrektor ma możliwość samodzielnego zawnioskowania o taką opinię. W przypadku nauczyciela odbywającego przygotowanie do zawodu nauczyciela obligatoryjna staje się również opinia sporządzona przez mentora. Opinię taką przygotowuje wspomniany mentor również w przypadku odbywania przez nauczyciela dodatkowego przygotowania.

Dyrektor której szkoły dokonuje oceny pracy nauczyciela w przypadku uzupełniania przez nauczyciela tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć?

W przypadku uzupełniania przez nauczyciela tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć oceny pracy tego nauczyciela dokonuje dyrektor szkoły, w której nauczyciel jest zatrudniony, w porozumieniu z dyrektorem szkoły, w której nauczyciel uzupełnia obowiązkowy wymiar zajęć. Jeszcze bardziej skomplikowaną sytuację możemy mieć w momencie gdy nauczyciel zatrudniony jest w kilku szkołach, i w żadnej nie ma zatrudnienia wynoszącego minimum ½ obowiązkowego wymiaru zajęć. Zgodnie z przepisami takiej oceny dokonać powinien dyrektor szkoły, który zostaje wyznaczony z ramienia organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Organ ten oczywiście wyznacza jednego dyrektora w porozumieniu ze wszystkimi dyrektorami szkół, w których zatrudniony jest nauczyciel.

Jakie dokumenty w związku z oceną pracy powinien przygotować dyrektor i gdzie powinna znajdować się końcowa karta oceny pracy nauczyciela? Ile trwa ocena pracy nauczyciela i od jakiego momentu ją liczyć?

Pierwszym dokumentem jaki powinien sporządzić dyrektor szkoły jest pisemne zawiadomienie nauczyciela o rozpoczęciu dokonywania jego pracy. Wyjątkowym przypadkiem kiedy dyrektor nie musi przegotowywać tego dokumentu jest ocena pracy nauczyciela dokonywana na jego wniosek. Co do zasady od momentu, w którym nauczyciel zostanie na piśmie poinformowany o wszczęciu procedury oceny jego pracy dyrektorowi rozpoczyna się trzymiesięczny okres przewidywany na jej dokonanie. Okres ten może ulec wydłużeniu o czas usprawiedliwionej nieobecności nauczyciela, z zastrzeżeniem iż jest on dłuższy niż 14 dni. Ponadto wydłuża się on w momencie kiedy w okresie dokonywania oceny przypada czas ferii szkolnych. Dla nauczycieli placówek nieferyjnych przyjmuje się wydłużenie o okres urlopu wypoczynkowego, który nieprzerwanie trwa 14 dni. Kolejnymi dokumentami są wnioski skierowane do wcześniej wskazanych w artykule podmiotów uprawnionych do przedstawienia opinii na temat pracy ocenianego nauczyciela. Na podstawie otrzymanych opinii dyrektor przygotowuje dokument, który jest projektem oceny pracy danego nauczyciela. Ważne jest by z tym dokumentem zapoznać bezwzględnie nauczyciela. W trakcie zapoznawania go z dokumentem może być obecny przedstawiciel wskazanej przez nauczyciela organizacji związkowej. Należy tu również pamiętać, iż zgodnie z nowymi przepisami przedstawia się w tym czasie również opinie przygotowane przez uprawnione podmioty takie jak np. Rada Rodziców. Te same przepisy, dają w tym momencie możliwość odniesienia się nauczyciela do ich treści zarówno w sposób ustny jak i pisemny. Przez kolejnych 5 dni roboczych oceniany nauczyciel ma prawo do zgłoszenia uwag i zastrzeżeń do projektu. Końcowym dokumentem oceny pracy nauczyciela jest karta oceny pracy nauczyciela, której kopia winna zostać włączona do akt osobowych nauczyciela. Sama w sobie karta powinna zawierać podstawowe informacje o ocenianym nauczycielu takie jak imię/imiona i jego nazwisko wraz z datą urodzenia. Ponadto zamieszcza się tam miejsce zatrudnienia , zajmowane stanowisko, staż pedagogiczny i stopień awansu zawodowego lub informację o jego nieposiadaniu. Istotnym elementem jest wpisanie kompletnej informacji na temat posiadanego wykształcenia i daty z jaką została dokonana ostatnia ocena pracy. Karta oceny pracy nauczyciela powinna również zawierać informację o okresie pracy nauczyciela za który została dokonana aktualna ocena, stwierdzenie uogólniające mówiące o otrzymanej ocenie pracy oraz uzasadnienie przygotowanej oceny pracy. Uzasadnienie powinno zawierać odniesienie się do każdego z dwunastu kryteriów szczegółowych określonych w rozporządzeniu. Warto zwrócić uwagę, że iż w treści wspomnianego rozporządzenia wymienionych jest ich jedenaście z czego pierwsze składa się dodatkowo z podpunktu 1a. Dokument winien być opatrzony datą dokonania oceny pracy, podpisem dyrektora oraz formalnym pouczeniem o terminie i trybie wniesienia odwołania od oceny pracy albo złożenia wniosku o ponowne ustalenie oceny jego pracy.

Jak wygląda tryb odwoławczy po zmianach przepisów regulujących sposób dokonywania oceny pracy nauczyciela?

Oceniany nauczyciel ma prawo wnieść odwołanie od otrzymanej oceny pracy. Musi jednak zmieścić się w terminie 14 dni od dnia jej odebrania. Odwołanie takie nauczyciel składa za pośrednictwem dyrektora szkoły do organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad szkołą. Rozpatrzeniem wniesionego odwołania zajmuje się zespół oceniający powołany przez ten organ, w skład którego wchodzi:

przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny, a w przypadku nauczyciela placówki doskonalenia nauczycieli - kuratora oświaty, jako przewodniczący zespołu;
przedstawiciel rady pedagogicznej szkoły;
przedstawiciel rady rodziców;
doradca metodyczny lub nauczyciel-konsultant;
przedstawiciel zakładowej organizacji związkowej wskazanej przez ocenianego nauczyciela – o ile nauczyciel o niego zawnioskował.

W terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania lub wniosku o ponowne ustalenie oceny pracy organ powołany przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny może podtrzymać ocenę pracy, której dokonał dyrektor szkoły, uchylić ją i ustalić nową lub uchylić ocenę i przekazać sprawę do ponownego ustalenia oceny pracy. Ostatnia możliwość wcielana jest w życie w momencie gdy przygotowana ocena naruszała prawo. W przypadku oceny dokonaj przez organ odwoławczy należy pamiętać, iż jest ona oceną ostateczną i również tak jak ocena dokonana przez dyrektora szkoły ma formę pisemną.

Jakie są szczegółowe kryteria oceny pracy nauczyciela, do których odniesienia powinny znajdować się w uzasadnieniu oceny pracy?

Jak już wcześniej wskazywaliśmy szczegółowych kryteriów jest łącznie dwanaście. Wynikają one z Paragrafu drugiego Rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 29 października 2025 roku, które jest zmieniającym rozporządzenie w sprawie oceny pracy nauczycieli. W przytoczonym rozporządzeniu szczegółowe kryteria oceny pracy nauczyciela obejmują:

1) poprawność merytoryczną i metodyczną prowadzonych zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, wynikających ze specyfiki szkoły i zajmowanego stanowiska, z uwzględnieniem wykorzystania metod aktywizujących ucznia, w tym narzędzi multimedialnych i informatycznych, dostosowanych do specyfiki zajęć;

1a) analizowanie własnej pracy i wykorzystywanie wniosków wynikających z tej analizy do doskonalenia procesu dydaktyczno-wychowawczego i opiekuńczego oraz osiąganie pozytywnych efektów pracy;

2) dbałość o bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki;

3) znajomość praw dziecka, w tym praw określonych w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. poz. 526, z 2000 r. poz. 11 oraz z 2013 r. poz. 677), ich realizację oraz kierowanie się dobrem ucznia i troską o jego zdrowie z poszanowaniem jego godności osobistej;

4) wspieranie każdego ucznia, w tym ucznia niepełnosprawnego, w jego rozwoju oraz tworzenie warunków do aktywnego i pełnego uczestnictwa ucznia w życiu szkoły oraz środowiska lokalnego;

5) kształtowanie u uczniów szacunku do drugiego człowieka, świadomości posiadanych praw oraz postaw: obywatelskiej, patriotycznej i prospołecznej;

6) współpracę z innymi nauczycielami w zakresie wynikającym z realizowanych przez szkołę zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz zadań statutowych;

7) przestrzeganie przepisów prawa z zakresu funkcjonowania szkoły oraz wewnętrznych uregulowań obowiązujących w szkole, w której nauczyciel jest zatrudniony;

8) poszerzanie wiedzy i doskonalenie umiejętności związanych z wykonywaną pracą, w tym umiejętności komunikacyjnych i interpersonalnych, oraz wykorzystanie w pracy wiedzy nabytej w wyniku doskonalenia zawodowego;

9) współpracę z rodzicami;

10) realizowanie innych zajęć i czynności, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, zwanej dalej "ustawą - Karta Nauczyciela";

11) diagnozowanie potrzeb i możliwości ucznia oraz indywidualizowanie pracy z uczniem.

Dyrektor szkoły dokonujący oceny pracy zgodnie z nowymi przepisami zobowiązany jest ocenić stopień spełnienia każdego z kryterium we wspomnianej już trzystopniowej skali oraz odnieść się do każdego z nich w części uzasadnienia oceny.

Jak ustala się ocenę pracy nauczyciela uwzględniając nowe przepisy?

Dyrektor szkoły dokonując oceny pracy określa stopień spełnienia każdego z kryteriów przyznając 1, 2 lub 3 punkty. Następnie ustala jaki procent ze wszystkich możliwych do zdobycia punktów stanowią łącznie przyznane punkty. Wartość procentowa z kolei przekłada się na następujące oceny:

90% maksymalnej liczby punktów i powyżej – nauczyciel otrzymuje ocenę wyróżniającą;
75% - 89,99% - nauczyciel otrzymuje ocenę bardzo dobrą;
55% - 74,99% - nauczyciel otrzymuje ocenę dobrą;
Wartość procentowa poniżej 55% maksymalnej liczby punktów – nauczyciel otrzymuje ocenę negatywną.

Mamy nadzieję, że nasz artykuł przybliżył w sposób przystępny najważniejsze kwestie związane z oceną pracy nauczyciela, uwzględniającej nowe przepisy. Zapraszamy do lektury kolejnych naszych artykułów, które publikować będziemy co najmniej raz w miesiącu.